با آغاز حملات گسترده نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، موجی از واکنشهای سیاسی از پایتختهای جهان به راه افتاده است. دونالد ترامپ گفته هدف از این عملیات، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای و تضعیف حاکمیت این کشور است؛ اقدامی که بلافاصله با حملات تلافیجویانه ایران به پایگاههایی در منطقه همراه شد.
در ادامه گزارش گلوبال نیوز در کانادا را درباره این رویدادها مطالعه میکنید:
سازمان ملل: استفاده از زور مغایر منشور است
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، «استفاده از زور» را محکوم کرد و آن را مغایر با منشور ملل متحد دانست. او هشدار داد که این تشدید نظامی، صلح و امنیت بینالمللی را تضعیف میکند.
ساعاتی پس از حملات اولیه، ایران حملات متقابلی را علیه اهدافی مرتبط با آمریکا و اسرائیل در کشورهایی چون امارات متحده عربی، بحرین و قطر انجام داد؛ تحولاتی که نگرانیها درباره گسترش درگیری را افزایش داده است.
واکنش کشورهای منطقه
وزارت خارجه عربستان سعودی در بیانیهای حملات ایران به کشورهای منطقه را «بهشدت محکوم» کرد، اما اشاره مستقیمی به حملات آمریکا و اسرائیل نکرد.
عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهور مصر، پس از گفتوگو با ولیعهد عربستان، نسبت به ادامه تشدید نظامی هشدار داد و گفت چنین روندی تنها به رنج بیشتر مردم منطقه و تضعیف فرصتهای توسعه خواهد انجامید.
وزارت خارجه قطر اعلام کرد این کشور «حق کامل پاسخگویی» به حملات ایران را برای خود محفوظ میداند، اما همزمان بر ضرورت گفتوگو و کاهش تنش تأکید کرد.
روسیه، که روابط راهبردی نزدیکی با ایران دارد، اقدام آمریکا و اسرائیل را «مسیر خطرناک» توصیف کرد و آن را نقض اصول بنیادین حقوق بینالملل دانست.
قدرتهای جهانی چه گفتند؟
وزارت خارجه چین اعلام کرد پکن «بهشدت نگران» تحولات است و بر احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی ایران تأکید کرد. چین خواستار توقف فوری اقدامات نظامی و بازگشت به گفتوگو شد.
اتحادیه اروپا موضعی محتاطانه اتخاذ کرد. در بیانیهای مشترک، اورزولا فون در لاین و آنتونیو کوستا بر اهمیت جلوگیری از تشدید تنش و حفظ رژیم منع اشاعه هستهای تأکید کردند، بدون آنکه صراحتاً از عملیات آمریکا حمایت یا آن را محکوم کنند.
امانوئل مکرون وضعیت را «خطرناک» خواند و هشدار داد که وقوع جنگ میان آمریکا، اسرائیل و ایران میتواند پیامدهای وخیمی برای صلح جهانی داشته باشد.
کیر استارمر اعلام کرد بریتانیا در این حملات نقشی نداشته، اما همزمان گفت لندن توان دفاعی خود در منطقه را تقویت میکند. او تأکید کرد ایران تهدیدی جدی تلقی میشود، اما نیروهای بریتانیایی در چارچوب قوانین بینالمللی عمل میکنند.
آنتونی آلبانیزی نیز اعلام کرد دولتش از اقدام آمریکا برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای حمایت میکند.
موضع کانادا
در کانادا، مارک کارنی صبح شنبه اعلام کرد اتاوا از اقدام آمریکا برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای حمایت میکند، اما از همه طرفها خواست تا حد امکان از جان غیرنظامیان حفاظت کنند.
وزارت امور خارجه کانادا از شهروندان کانادایی حاضر در ایران خواسته است فوراً در محل امن بمانند و در سامانه «ثبت کاناداییهای خارج از کشور» نامنویسی کنند. هشدارهای سفر نیز برای اسرائیل، بحرین، اردن، قطر و امارات متحده عربی بهروزرسانی شده و درباره «فعالیتهای نظامی مداوم» در منطقه هشدار داده شده است.
چشمانداز پیشرو
همزمان با تبادل حملات و افزایش مواضع تند سیاسی، نگرانیها درباره گسترش درگیری به یک جنگ منطقهای یا حتی بینالمللی افزایش یافته است. شکاف میان کشورهایی که خواستار مهار فوری تنشاند و دولتهایی که از اقدام نظامی حمایت میکنند، نشان میدهد اجماع جهانی روشنی درباره مسیر پیشرو وجود ندارد.
در چنین شرایطی، نقش نهادهای چندجانبه و تلاشهای دیپلماتیک برای جلوگیری از چرخهای تازه از بیثباتی در خاورمیانه بیش از هر زمان دیگری برجسته شده است.