بمبئی — نخستوزیر کانادا، مارک کارنی، در ادامه سفر خود به هند با لحنی آشتیجویانه و آیندهنگر، این کشور را «شریک طبیعی» کانادا خواند و اعلام کرد دو طرف میتوانند تا پایان سال جاری به یک توافق جامع تجارت آزاد دست یابند؛ توافقی که احتمالاً در حاشیه نشست گروه ۲۰ در ماه دسامبر امضا خواهد شد.
کارنی شامگاه شنبه در جمع فعالان اقتصادی در هتل تاریخی تاج محل بمبئی گفت: «سطح همکاری اقتصادی ما بسیار پایینتر از ظرفیت واقعی دو کشور است. باید بلندپروازانهتر فکر کنیم.»
عبور از تنشهای گذشته
روابط دو کشور در سالهای اخیر بهدنبال اتهامهای دولت پیشین کانادا درباره دخالت عوامل هندی در قتل یک فعال سیک کانادایی و همچنین اخراج متقابل دیپلماتها، با تنش همراه بود. با این حال، کارنی در این سفر تلاش کرده است بر «آغاز دورهای تازه و جاهطلبانه» تأکید کند.
او قرار است روز دوشنبه در دهلی با نخستوزیر هند، نارندرا مودی، دیدار کند. مقامهای کانادایی میگویند دو طرف چند یادداشت تفاهم امضا خواهند کرد؛ از جمله احتمال توافق برای صادرات مقادیر قابل توجهی اورانیوم کانادا به بخش هستهای هند.
از توافقهای بخشی تا تجارت آزاد کامل
در گذشته، مذاکرات دو کشور بیشتر بر توافقهای بخشی متمرکز بود، اما اکنون هدف، دستیابی به یک توافق جامع تجارت آزاد است؛ اقدامی که در شرایط جنگ تجاری ایالات متحده و تغییر موازنههای جهانی اهمیت بیشتری یافته است.
یک مقام ارشد دولتی گفته کارنی با فهرستی از اولویتهای مشخص وارد دیدار با مودی میشود، اما برای توافقهای احتمالی جدید نیز آمادگی دارد.
جذب سرمایه و همکاری دانشگاهی
کارنی در بمبئی با رئیس گروه صنعتی تاتا — بزرگترین کنسرسیوم هند — دیدار کرد تا سرمایهگذاری مستقیم خارجی در کانادا را تقویت کند. دادههای تازه نشان میدهد ورود سرمایه خارجی به کانادا در سال گذشته به بالاترین سطح از ۲۰۰۷ رسیده است.
همچنین توافقی میان «Universities Canada» و ۱۳ دانشگاه هندی برای توسعه همکاریهای پژوهشی، تبادل دانشجو و ایجاد پردیسهای مشترک امضا شد.
گابریل میلر، رئیس این نهاد، اذعان کرد که سیاستهای پیشین جذب گسترده دانشجویان بینالمللی باعث آسیب به اعتبار کانادا شده و تأکید کرد تمرکز آینده باید بر «کیفیت، نه کمیت» باشد.
پرسشهای بیپاسخ درباره مداخله خارجی
با وجود فضای مثبت اقتصادی، پرسشها درباره ادعاهای مداخله خارجی هند همچنان مطرح است. وزیر امور خارجه، آنیتا آناند، در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره ادامه این فعالیتها موضع صریحی اتخاذ نکرد، اما گفت دولت کانادا «مداخله خارجی و سرکوب فراملی را بسیار جدی میگیرد».
کارنی تأکید کرده است که برای پیشبرد روابط، «باید پشت میز مذاکره نشست»؛ اما برخی رهبران جامعه سیک در کانادا سفر او را نوعی «مماشات» تلقی کردهاند.
با این حال، دولت کانادا امیدوار است امضای یک توافق تجارت آزاد تا پایان سال بتواند فصل تازهای در روابط دو کشور بگشاید؛ روابطی که اکنون بیش از هر زمان دیگری در سایه تحولات ژئوپلیتیک جهانی تعریف میشود.